×
×

بلاغ از پیامدهای گسترده یک توئیت کوتاه گزارش می‌دهد؛
بازگشایی مشروط یا خطای اطلاع‌رسانی؟

  • کد نوشته: 19133
  • 29 فروردین 1405
  • توئیت سیدعباس عراقچی درباره باز بودن تنگه هرمز در پی آتش‌بس لبنان، به‌دلیل نبود توضیحات تکمیلی درباره شرایط و سازوکار اجرایی آن، با موجی از ابهام، برداشت‌های متفاوت و واکنش‌های انتقادی در فضای رسانه‌ای و سیاسی مواجه شد؛ موضوعی که در ادامه با ارائه توضیحات تکمیلی از سوی برخی مسئولان، ابعاد دقیق‌تر آن روشن شد.
    بازگشایی مشروط یا خطای اطلاع‌رسانی؟
  • به گزارش پایگاه خبری ساری فردا  و به نقل از پایگاه خبری تحلیلی بلاغ؛ در پی اعلام آتش‌بس در لبنان، توئیت اخیر سیدعباس عراقچی درباره باز بودن تنگه هرمز برای عبور کشتی‌های تجاری، به‌جای ایجاد شفافیت، موجی از ابهام و واکنش‌های رسانه‌ای را به‌دنبال داشت. این پیام کوتاه که بدون ارائه جزئیات کافی منتشر شد، نه‌تنها پرسش‌هایی درباره سازوکار عبور و شرایط آن ایجاد کرد، بلکه انتقادهایی را نسبت به نحوه اطلاع‌رسانی دستگاه دیپلماسی برانگیخت؛ آن‌هم در شرایطی که حساسیت‌های امنیتی و منطقه‌ای در بالاترین سطح قرار دارد.

    «سید عباس عراقچی» وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز جمعه در شبکه اجتماعی از آزادی تردد در تنگه هرمز در دوره باقی‌مانده از آتش‌بس خبر داد.

    سید عباس عراقچی , تنگه هرمز , جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران ,

    عراقچی افزود: در پی اعلام آتش‌بس در لبنان، عبور و مرور تمامی کشتی‌های تجاری از طریق تنگه هرمز برای باقی‌مانده دوره آتش‌بس به‌طور کامل آزاد اعلام می‌شود.

    وی گفت: این تردد باید در مسیر هماهنگ‌شده و از پیش اعلام‌شده توسط سازمان بنادر و دریانوردی جمهوری اسلامی ایران انجام گیرد.

    توئیت سیدعباس عراقچی درباره باز بودن تنگه هرمز برای عبور کشتی‌های تجاری در چارچوب آتش‌بس لبنان، در حالی منتشر شد که به‌دلیل نبود توضیحات تکمیلی درباره سازوکار اجرایی، شرایط عبور و حدود این تصمیم، بلافاصله با موجی از ابهام، برداشت‌های متفاوت و انتقادات رسانه‌ای و سیاسی مواجه شد؛ به‌گونه‌ای که برخی آن را «اطلاع‌رسانی ناقص» دانسته و برخی دیگر از ایجاد فضای سوءبرداشت در افکار عمومی انتقاد کردند، در حالی که در توضیحات بعدی مشخص شد این تردد کاملاً مشروط، محدود و تحت نظارت نیروهای مسلح ایران انجام می‌شود.

    *حسین شریعتمداری، مدیرمسئول روزنامه کیهان در مطلبی خطاب به عباس عراقچی وزیر امور خارجه از او خواست که نظرش را پس بگیرد.

    در این مطلب که خبرگزاری فارس آن را منتشر کرده آمده: ساعتی قبل آقای عراقچی، وزیر محترم امور خارجه کشورمان با انتشار یک توئیت اعلام کرد: «در پی اعلام آتش‌بس در لبنان، عبور و مرور تمامی کشتی‌های تجاری از طریق تنگه هرمز برای باقیمانده دوره آتش‌بس به‌طور کامل آزاد اعلام می‌شود. این تردد باید در مسیر هماهنگ‌شده و از پیش اعلام‌شده توسط سازمان بنادر و دریانوردی جمهوری اسلامی ایران انجام گیرد»! این توئیت پرسش‌های توام با ابهامی را در پی داشته است که انتظار می‌رود جناب آقای عراقچی برای رفع این ابهام توضیحات قانع کننده‌ای داشته باشند…

    *درهمین رابطه، مجری تلویزیون به توئیت شتاب زده عراقچی درباره بازگشایی تنگه هرمز واکنش نشان داد و گفت: حقیقتاً با اعصاب مردم بازی نکنیم دیگه یعنی یه توییت ببینید چه جوری بازارهای مالی رو تحت تاثیر قرار داد.

    *  در پی توئیت تازه عراقچی و حواشی مربوط به آن، نظام موسوی، مدیر مسئول پیشین روزنامه جوان  و علی قهلکی، فعال رسانه‌ای واکنش‌های معناداری نشان دادند:

    نظام موسوی، مدیر مسئول پیشین روزنامه جوان، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «معنای اعتماد مردم به مسئولان مذاکره کننده این نیست که افکارعمومی را به هیچ بگیریم.» او خطاب به مسئولان جمهوری اسلامی نوشت: «حضرات! حرفی بزنید!»

    علی قلهکی نیز با اشاره به توییت عراقچی و بعد تکذیبش نوشت: «چه کسی مسئولِ این وضعیتِ اسفبارِ رسانه‌ای‌ست؟! تا کِی با سیاستگذاری‌هایِ غلط، افکار عمومی کشور را به خارج حواله می دهید؟!»

    در متن اولیه این توئیت، تنها به «باز بودن تنگه هرمز در مدت باقی‌مانده از آتش‌بس لبنان» اشاره شده بود، اما نکات کلیدی و تعیین‌کننده‌ای که بعداً روشن شد، در آن ذکر نشده بود؛ از جمله اینکه تردد صرفاً برای کشتی‌های تجاری غیرمتخاصم مجاز است، مسیر عبور از پیش توسط ایران تعیین می‌شود و تمامی رفت‌وآمدها تحت نظارت کامل نیروهای مسلح و نهادهای ذی‌صلاح انجام می‌گیرد. همچنین طبق توضیحات تکمیلی، در صورت تداوم ادعای محاصره دریایی یا نقض مفاد آتش‌بس، این روند می‌تواند به‌طور کامل متوقف شود.

    همین خلأ توضیحی باعث شد فضای رسانه‌ای و سیاسی کشور به سرعت واکنش‌محور شود؛ به‌طوری‌که برخی تحلیلگران و فعالان رسانه‌ای از جمله مدیران و چهره‌های سیاسی، این نحوه اطلاع‌رسانی را نیازمند بازنگری دانستند و تأکید کردند که موضوعی با این سطح از حساسیت منطقه‌ای و امنیتی نباید در قالب یک پیام کوتاه و بدون تشریح ابعاد فنی و حقوقی منتشر شود. حتی در بخشی از واکنش‌ها، از لزوم هماهنگی بیشتر میان دستگاه دیپلماسی و نهادهای امنیتی برای جلوگیری از ایجاد برداشت‌های متناقض سخن گفته شد.

    در ادامه این حواشی، سخنگوی وزارت امور خارجه نیز با ارائه توضیحات رسمی تلاش کرد چارچوب دقیق این تصمیم را روشن کند و تأکید کرد که این اقدام در امتداد همان تفاهم آتش‌بس و در چارچوب مصوبات و سازوکارهای از پیش تعیین‌شده انجام شده است، نه یک تغییر ناگهانی در وضعیت تنگه هرمز. همچنین برخی منابع آگاه و مقامات دیگر نیز تأکید کردند که اصل موضوع، مدیریت تردد تحت شرایط مشخص و کنترل‌شده بوده و نه «بازگشایی کامل» به معنای مطلق آن.

    اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان در گفتگو با شبکه خبر در خصوص توئیت دکتر عراقچی وزیر امور خارجه و در پاسخ به این سؤال؛ “ما با چه صحنه‌ای در تنگه هرمز روبه‌رو هستیم؟!”، گفت: نکته‌ای که دکتر عراقچی توئیت کردند در چارچوب تفاهم آتش‌بسی بود که از ۱۹ فروردین برقرار شده است.

    وی توضیح داد: چند کلیدواژه مشخص دارد؛ اولاً در راستای آتش‌بس برقرارشده در لبنان به این معنا که با توجه به اعلام آتش‌بس در لبنان در شب گذشته، تصمیم بر این شد که در رابطه با تردد در تنگه هرمز، تردد با شرایطی که در چارچوب تفاهم آتش‌بس اعلام شده بود، صورت گیرد.

    تفاهم آتش‌بس همان چیزی است که ۱۹ فروردین اعلام شد، به‌زبان ساده طرف مقابل (آمریکا) درباره شمول آتش‌بس در لبنان، دبه کرد، یکی از مطالبات به‌حق مردم ما، این بود که آتش‌بس باید شامل لبنان هم شود.

    در این مدت همه تلاش ما این بود که آتش‌بس بر اساس عناصری که تفاهم شده بود، اجرا شود، هم در  اسلام‌آباد این موضوع مدنظر قرار گرفت و هم بعد از آن.

    در همین زمینه فرماندهی نیروی دریایی سپاه اعلام کرد:

    ‏نظم جدید بر تنگه هرمز حاکم شده:

    ‏۱. شناورهای غیرنظامی صرفا از مسیر تعیین‌شده ایران تردد می‌کنند

    ‏۲. تردد شناورهای نظامی از تنگه کماکان ممنوع است

    ‏۳. ترددها صرفا بااجازه نیروی دریایی سپاه است

    ‏۴. این تردد در راستای توافق دوره سکوت صحنه نبرد و بعد از اجرای آتش‌بس لبنان صورت می‌گیرد.

    با این حال، هم‌زمان با این توضیحات، فضای سیاسی و رسانه‌ای همچنان نسبت به نحوه بیان اولیه موضوع حساس باقی ماند و برخی آن را مصداق ضعف در مدیریت پیام‌رسانی در موضوعات راهبردی دانستند؛ به‌ویژه در شرایطی که تحولات لبنان، ادعاهای مربوط به محاصره دریایی و مواضع متقابل طرف‌های خارجی، همگی در حال شکل دادن به یک جنگ روایت‌ها در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی بودند.

    واکنش‌ها به این موضوع نیز قابل توجه بود؛ از انتقادات رسانه‌ای و اظهارنظر فعالان سیاسی گرفته تا توضیحات تکمیلی سخنگوی وزارت خارجه و دیگر مسئولان، همگی نشان داد که خلأ اولیه در اطلاع‌رسانی، نیازمند جبران سریع بوده است. در همین راستا، بر ضرورت هماهنگی بیشتر میان نهادهای مسئول و طراحی سازوکار منسجم برای اطلاع‌رسانی در موضوعات حساس تأکید شده است.

    تجربه اخیر بار دیگر نشان داد که در عصر جنگ روایت‌ها، حتی یک توئیت کوتاه می‌تواند پیامدهای گسترده سیاسی و رسانه‌ای داشته باشد. شفافیت، دقت و زمان‌بندی مناسب در اطلاع‌رسانی، نه یک انتخاب بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

    انتظار می‌رود دستگاه دیپلماسی و سایر نهادهای مسئول، با بازنگری در شیوه‌های ارتباطی خود، از تکرار چنین حاشیه‌هایی جلوگیری کرده و تصویر دقیق‌تری از واقعیت‌های میدانی و دستاوردهای کشور ارائه دهند.

    در مجموع، آنچه در این ماجرا برجسته شد نه صرفاً محتوای تصمیم، بلکه شکاف میان «متن کوتاه اعلامی» و «جزئیات واقعی و مشروط تصمیم» بود؛ شکافی که به سرعت به تولید ابهام، واکنش و تفسیرهای متعارض در فضای عمومی منجر شد و بار دیگر اهمیت دقت در ادبیات اطلاع‌رسانی در موضوعات حساس سیاست خارجی و امنیت ملی را برجسته کرد.

    انتهای پیام/

    برچسب ها

    نوشته های مشابه

    دیدگاهتان را بنویسید